शाखा अधिकृत: द्वितीय पत्र (नमुना अभ्यास सेट - १)

पूर्णाङ्क: १०० | समय: ३ घण्टा

खण्ड (A): राज्य र शासन (३० अंक)

१. 'राज्यको पुनर्संरचना' (State Restructuring) केवल भूगोलको बाँडफाँड मात्र होइन, यो 'मनोवैज्ञानिक र सांस्कृतिक' पुनर्मिलन पनि हो। नेपालको संघीयताले नागरिकको राज्यप्रतिको अपनत्व बढाउन सकेको छ कि छैन? तर्कसहित विवेचना गर्नुहोस्। (१०)
२. 'सुशासनका चार खम्बाहरू' (Four Pillars of Good Governance) बीचको अन्तर्सम्बन्ध देखाउँदै नेपालमा 'जवाफदेहिता' (Accountability) बिनाको 'पारदर्शिता' (Transparency) ले कसरी भ्रष्टाचारलाई संस्थागत गरिरहेको छ? समालोचनात्मक विश्लेषण गर्नुहोस्। (१०)
३. 'विपद् व्यवस्थापन' (Disaster Management) मा संघ, प्रदेश र स्थानीय तहको 'अधिकारको दोहोरोपना' ले गर्दा उद्धार र राहतमा देखिएका व्यावहारिक समस्याहरू के-के हुन्? 'प्रतिरोधी क्षमता' (Resilience) विकासका लागि नीतिगत सुझाव दिनुहोस्। (५+५=१०)

खण्ड (B): संविधान र कानुन (२० अंक)

४. 'संवैधानिक अंगहरू' (Constitutional Bodies) लाई कार्यपालिकाको छाया (Shadow of Executive) बाट मुक्त गराई कसरी 'चौथो अङ्ग' (Fourth Branch of Government) का रूपमा स्थापित गर्न सकिन्छ? तिनीहरूको स्वायत्तता र कार्यसम्पादनमा देखिएका चुनौतीहरू उल्लेख गर्नुहोस्। (१०)
५. 'कानुनको व्याख्या' (Interpretation of Law) गर्दा अदालतले केवल शब्दमा मात्र नभई 'विधायिकी मनसाय' (Legislative Intent) मा पनि ध्यान दिनुपर्छ। नेपालको सन्दर्भमा 'न्यायिक पुनरावलोकन' (Judicial Review) को महत्व र यसको सीमाबारे चर्चा गर्नुहोस्। (४+६=१०)

खण्ड (C): सार्वजनिक सेवा र सार्वजनिक व्यवस्थापन (३० अंक)

६. 'निजामती सेवाको सदाचार' (Integrity in Civil Service) संकटमा पर्नुका मुख्य कारणहरू के हुन्? 'कोड अफ कन्डक्ट' (Code of Conduct) लाई केवल नियमको रूपमा मात्र नभई 'संस्कार' को रूपमा कसरी विकास गर्न सकिन्छ? व्यवहारिक उपायहरू सुझाउनुहोस्। (५+५=१०)
७. 'सार्वजनिक-निजी साझेदारी' (PPP Model) नेपालको पूर्वाधार विकासका लागि अनिवार्य सर्त बनेको छ। तर, यसमा 'जोखिमको बाँडफाँड' (Risk Sharing) र 'नाफाको सुनिश्चितता' बीचको सन्तुलन मिलाउन किन कठिन भइरहेको छ? विश्लेषण गर्नुहोस्। (१०)
८. 'संगठनात्मक व्यवहार' (Organizational Behavior) मा समूहगत कार्य (Teamwork) र नेतृत्व (Leadership) को भूमिका कस्तो हुनुपर्दछ? निजामती कर्मचारीमा रहेको 'अकर्मण्यता' (Inertia) हटाउन 'उत्प्रेरणा' (Motivation) का कुन-कुन औजारहरू बढी प्रभावकारी हुन सक्छन्? (५+५=१०)

खण्ड (D): स्रोत व्यवस्थापन र योजना (२० अंक)

९. 'मध्यकालीन खर्च संरचना' (MTEF) ले बजेट र योजनाबीचको खाडल पुर्न कत्तिको मद्दत पुर्‍याएको छ? नेपालमा विकास प्राथमिकता र बजेट विनियोजनबीच तालमेल नहुनुका प्राविधिक कारणहरू औंल्याउनुहोस्। (१०)
१०. 'आन्तरिक लेखापरीक्षण' (Internal Audit) र 'अन्तिम लेखापरीक्षण' (Final Audit) बीचको कार्यात्मक सम्बन्ध स्पष्ट पार्दै नेपालमा बेरुजु फर्स्यौट हुन नसक्नुमा कुन निकाय बढी जिम्मेवार छ? वित्तीय सुशासनका लागि आफ्नो धारणा प्रस्तुत गर्नुहोस्। (४+६=१०)